Versterken, hoe gaat dat in zijn werk?

Voor het versterken van een akoestisch instrument is een versterkingssysteem nodig, Dit bestaat uit 3 onderdelen: een ‘transducer’, een voorversterker en voeding. De transducer’ zet het geluid van het instrument om in een elektrisch signaal, de voorversterker maakt dit signaal geschikt voor een eindversterker of  P.A. en de voeding (meestal een batterij) levert de benodigde energie.

Transducers – zoektocht naar de heilige graal

Universal sensor, electro-static pick-up, electro-dynamic pick-up, piëzo-electric film, contact microphone, contact pick-up, electret condenser….  Fabrikanten claimen steeds nieuwe technieken, waarmee het akoestische geluid nog beter benaderd wordt. Toch zijn er uiteindelijk maar drie manieren om de klank van een instrument om te zetten in wisselstroom, elk met zijn voor- en nadelen.

  1. Een microfoon registreert door het instrument veroorzaakte luchttrillingen. Dit geeft een goede geluidskwaliteit maar ook gevoeligheid voor feedback (rondzingen) en overspraak.
  2. Contact-elementen registreren de trillingen van het instrument zelf en hebben daarom veel minder last van feedback, laat staan overspraak. Het bekendste contact-element is het piëzo-element, dat vooral dankzij zijn gunstige prijs de populairste transducer is geworden. 
  3. Magnetische elementen, zoals toegepast op elektrische gitaren, registreren de trillingen van metalen snaren in een magnetisch veld. Een voordeel is, dat ze zonder voorversterker op een eindversterker kunnen worden aangesloten, een nadeel dat het geluid doet denken aan een elektrische gitaar. Daarom wordt voor het versterken van akoestische gitaren toch vaker voor een piezo-element gekozen.

Dubbelsystemen

Het gebruik van meerdere transducers in één versterkingssysteem dient om de goede eigenschappen van beide te combineren. Zo moet een dubbelsysteem van een microfoon met een piëzo-element zowel een natuurgetrouwere weergave als minder feedback geven dan de transducers afzonderlijk. Een andere, minder gebruikte combinatie is een piëzo- met een magnetisch element voor een stevige sound met veel dynamiek en expressie.

Voorversterker en voeding

Op dit moment wordt de overgrote meerderheid van de versterkte akoestische gitaren van fabriekswege voorzien van een ingebouwde voorversterker met batterijvoeding. De bespeler heeft via een bedieningspaneel controle over het geluid. Nadeel is, dat hiervoor een gat in de zijkant van de gitaar gemaakt moet worden. Bij het versterken van authentieke, waardevolle instrumenten wordt dan ook voor z.g.n. ‘instrumentvriendelijke’ oplossingen gekozen. Dit betekent dat er op de plaats van de draagbandknop een uitgang (endpin jack) wordt gemonteerd. De batterij en de voorversterker worden (zonder veranderingen van het instrument) in de klankkast geplaatst. Voor het verwisselen van een batterij moeten dan wel eerst de snaren ontspannen worden. Voor wie dat vervelend vindt, is fantoomvoeding een goede oplossing. De voeding kan dan buiten het instrument blijven.

Volume en Verstaanbaarheid

Afhankelijk van speelstijl en omstandigheden heeft de ene muzikant meer en de ander minder versterking nodig om verstaanbaar te zijn. Maar verstaanbaarheid heeft niet alleen te maken met volume. Ook de klankkleur bepaalt of een versterkt akoestisch instrument wel of niet te horen is temidden van een rockband of in een lawaaiige kroeg. Lees meer over het kiezen van een optimale versterking in: Hoe kies ik het juiste akoestische versterkingssysteem?